Tanınmış xanəndə, bəstəkar və pedaqoq Qulu Əsgərov
Azərbaycanın tanınmış xanəndəsi, muğam və opera ifaçısı, bəstəkar, pedaqoq Qulu Rüstəm oğlu Əsgərov 18 dekabr 1928-ci ildə Salyan şəhərində anadan olub. Qulu Əsgərovun uşaqlıq illəri Salyanda, Kür çayının sahilində musiqi dolu bir mühitdə keçib. Ailəsi musiqi mühitinə yaxın olduğundan, onun səsi erkən yaşlarda parlayırdı. Rayon teatrında və mədəniyyət evində etdiyi çıxışlar ona hələ məktəb illərindən böyük tamaşaçı sevgisi qazandırırdı. 1950-ci illərin əvvəllərində Qulu Əsgərovun adı artıq rayon hüdudlarından kənarda tanınmağa başlayır. O, 1953-cü ildə Gənc istedadların respublika olimpiadasının qalibi olur. Həmin ildən o, Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Məktəbində təhsil almağa başlayır. Burada klassik vokal məktəbinin qaydaları ilə yanaşı, muğam ifaçılığı ənənələrini də dərindən öyrənir.
Müxtəlif tələbə konsertlərində və müsabiqələrdə iştirak edən Qulu Əsgərov özünün qeyri-adi səsi və zəngin repertuarı ilə müəllimlərin və ictimaiyyətin marağını özünə cəlb edir. Bu uğurlar onun yolunu Opera Teatrına da açmış olur.
Qulu Əsgərov 1958-ci ildən etibarən Opera və Balet Teatrının solisti kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. Onun ilk böyük çıxışı “Leyli və Məcnun” operasında Məcnun rolu olur. Onun ifa etdiyi muğam parçaları və dramatik emosiyası hər zaman tamaşaçılar tərəfindən yüksək qiymətləndirildi. Bu rol onun sənət aləmində mövqeyini möhkəmləndirir. O, bu müddət ərzində yalnız operalar deyil, həm də muğam dəstgahlarını, təsnifləri, xalq mahnılarını özünə məxsus tərzdə böyük ustalıqla ifa edir. “Rast”, “Segah”, “Bayatı-Şiraz” kimi muğamları improvizə edərək konsert salonlarında tamaşaçıya təqdim edirdi. Onun ifasında muğamın incəlikləri yeni nəfəs qazanırdı.
Onun səsinin çevikliyi və çoxşaxəliliyi ona Qərb opera əsərlərindən də parçalar ifa etməyə imkan verib. Qulu Əsgərov həm milli, həm də beynəlxalq repertuarı uğurla təqdim edən nadir ifaçılardan olmuşdur.
Opera və muğam sintezində ifaçılıq üslubu yaradan Qulu Əsgərov Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının aparıcı solistlərindən biri idi. “Leyli və Məcnun”, “Əsli və Kərəm”, “Aşıq Qərib”, “Şah İsmayıl” kimi əsərlərdə yaratdığı obrazlar milli musiqi tariximizdə silinməz iz qoymuşdur.
1980-ci illərdə Qulu Əsgərov Bakı Musiqi Akademiyasında gənc ifaçılara dərs deyir, muğam və opera ifaçılığının sirrlərini tələbələrə xüsusi metodika ilə öyrədirdi. Onun pedaqoji prinsipi sənətdə səmimiyyət və zəhmətin hər şeydən üstün olması idi.
Onun irsi gələcək nəsillərə örnək olaraq qalmaqdadır. Qulu Əsgərovun zəngin irsi müxtəlif arxivlərdə və fondlarda qorunur. Bu yazılar gənc ifaçılar üçün dəyərli məktəb rolunu oynayır.
Bu gün sənətkarın yaradıcılığı haqqında yazılan məqalələr, çəkilən sənədli filmlər onun irsini daha da geniş auditoriyaya tanıdır.
Adını milli musiqi tariximizə əbədi olaraq yazdıran sevilən xanəndə Qulu Əsgərov 11 iyun 1987-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Tövsiyə edilən ədəbiyyat:
- İbişova, Ruzə Məhərrəm qızı. Əbədiyyət notları: [məqalələr toplusu] / R. M. İbişova ; red. A. Fərzəli. - Bakı : MBM, 2011. - 200 s.
- Axundova, Gülarəxanım Əhməd qızı. Azərbaycanın görkəmli xanəndələri: Monoqrafiya /G. Ə. Axundova [ön söz] ; elmi red. Z. K. Abdullayeva ; Azərb. Resp. Təhsil Nazirliyi, Azərb. Dövlət Pedaqoji Un-ti. - Bakı: ADPU, 2019. - 160 s.