Görkəmli etnoloq, sosioloq, tarixçi, coğrafiyaşünas L.N. Qumilyovun bir zamanlar yasaq edilən "Etnogenez və yerin biosferi" əsəri onun nəzəri baxışlarının sistemli ifadəsidir. Əsərdə passionarlıq nəzəriyyəsi, tarix fəlsəfəsi, şəxsiyyət və tarix, bioloji və sosioloji amillərin tarixdə rolu kimi məsələlər geniş şəkildə öz elmi şərhini tapmişdır.
Qumilyov, Lev Nikolayeviç. Etnogenez və yerin biosferi / L. N. Qumilyov; rus dilindən tərc.: K. V. Nərimanoğlu, Ə. Ağakişiyev; red. N. B. Məmmədli.- Bakı: Nurlan, 2005.- 551 s.